Rezerwy złota Włoch: Banca d'Italia, własność i podatek

Ile złota mają Włochy?

Banca d'Italia podaje swoje zasoby na 2452 tony, w większości w postaci 95 493 sztabek, a w mniejszej części w monetach. Na koniec 2025 roku złoto figurowało w bilansie banku centralnego w kwocie 289,2 mld €.

Obecna ilość utrzymuje się od końca lat 90. Wówczas państwowy urząd dewizowy Ufficio Italiano Cambi przekazał złoto Banca d'Italia, a jednocześnie część rezerw trafiła do Europejskiego Banku Centralnego.

Gdzie przechowywane jest złoto Włoch?

Banca d'Italia publikuje podział na swojej stronie internetowej. Przechowywanie za granicą tłumaczy względami historycznymi – złoto często leży tam, gdzie zostało kupione – oraz dywersyfikacją ryzyka. Jak podaje, w dużych centrach finansowych złoto można też w razie potrzeby szybciej wykorzystać.

We wrześniu 2026 roku Banca d'Italia oświadczyła, że nie przeprowadzała żadnych transferów złota. Było to reakcją na doniesienia o przeniesieniu holenderskiego złota z Nowego Jorku.

Historia włoskiej rezerwy złota

Banca d'Italia powstała w 1893 roku z połączenia trzech banków emisyjnych i otrzymała początkowy zasób złota. Rezerwa rosła aż do drugiej wojny światowej; po wojnie była na niskim poziomie, m.in. dlatego, że wojska okupacyjne wywiozły złoto. Później znów rosła wraz z napływem dolarów.

W 1976 roku włoskie złoto posłużyło jako zabezpieczenie kredytu od Bundesbanku. Według Banca d'Italia celem rezerwy jest wzmacnianie zaufania do stabilności włoskiego systemu finansowego i do wspólnej waluty. Zasoby w Rzymie co roku kontroluje firma audytorska wraz z audytem wewnętrznym; w przypadku zasobów za granicą banki centralne pełniące funkcję przechowawców wystawiają coroczne potwierdzenia.

Do kogo należy złoto? Debata z 2025 roku

Pod koniec 2025 roku posłowie rządzącej partii Fratelli d'Italia zgłosili poprawkę do ustawy budżetowej, zgodnie z którą złoto miało należeć do państwa. Europejski Bank Centralny zareagował krytycznie w dwóch opiniach: cel przepisu jest niejasny, a niezależność Banca d'Italia musi zostać zachowana.

Tekst został następnie przeformułowany. Art. 1 ust. 2 ustawy budżetowej nr 199 z 30 grudnia 2025 roku stanowi teraz, że rezerwy złota zarządzane i ewidencjonowane przez Banca d'Italia należą do „Popolo italiano”, czyli narodu włoskiego. Przepis wyraźnie obowiązuje wyłącznie w ramach traktatów UE, a więc z zachowaniem niezależności banku centralnego i zakazu monetarnego finansowania państwa. Komentatorzy uznali go przede wszystkim za deklarację symboliczną. Zarządzanie złotem przez Banca d'Italia nadal opiera się na dekrecie legislacyjnym nr 43/1998, który odsyła do art. 31 Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych.

Włochy: podatek od złota dla osób prywatnych

Kto we Włoszech sprzedaje złoto inwestycyjne, płaci od zysku podatek zastępczy (imposta sostitutiva) w wysokości 26 procent. Samo posiadanie złota nie jest opodatkowane, a zakup złota inwestycyjnego jest zwolniony z VAT.

Szczególna zasada dotyczy złota bez dowodu zakupu: od 1 stycznia 2024 roku podatek oblicza się od całej kwoty ze sprzedaży, tak jakby złoto nic nie kosztowało. Podstawą jest ustawa budżetowa na 2024 rok (ustawa nr 213/2023). Wcześniej za zysk uznawano ryczałtowo 25 procent przychodu. Przy przychodzie 10 000 € bez dowodu zakupu podatek wynosi teraz 2600 € zamiast wcześniejszych 650 €. Zysk wykazuje się w części RT zeznania podatkowego.

Przy budżecie na 2026 rok dyskutowano o korzystniejszej aktualizacji wyceny starszych zasobów bez dowodu zakupu, ze stawkami od 12,5 do 13 procent. Według włoskich dealerów złota przepisu tego nie przyjęto. Osoby, których to dotyczy, powinny skorzystać z porady podatkowej.