Ir-riservi tad-deheb tal-Isvizzera: id-deheb tal-Bank Nazzjonali Svizzeru
Ir-riservi tad-deheb tal-Isvizzera jammontaw għal 1,040 tunnellata u huma tal-Bank Nazzjonali Svizzeru (SNB). Il-ħażna ma nbidlitx mill-aħħar tal-2008. Imqabbel mar-riservi barranin totali tal-SNB, is-sehem tad-deheb huwa relattivament żgħir, b'madwar 15 fil-mija.
Kemm deheb għandha l-Isvizzera?
L-SNB għandu 1,040 tunnellata deheb, l-aktar f'vireg u parti iżgħar f'muniti. Din il-kwantità ma nbidlitx mill-aħħar tal-2008. Fil-klassifika tal-World Gold Council, l-Isvizzera tinsab fit-tmien post, inklużi l-FMI u l-BĊE.
Il-fatt li d-deheb jagħmel biss madwar 15 fil-mija tar-riservi huwa dovut għall-ħażniet kbar ħafna ta' muniti barranin tal-SNB, li ħdejhom il-ħażna tad-deheb tidher żgħira.
Fejn jinżamm id-deheb tal-Isvizzera?
Skont l-SNB, madwar 70 fil-mija tad-deheb jinsab fl-Isvizzera, madwar 20 fil-mija fil-Bank of England f'Londra u madwar 10 fil-mija fil-Bank of Canada. L-SNB jispjega t-tqassim billi jgħid li jrid ikollu aċċess għar-riservi tiegħu anki fi kriżi. Il-ħażna deċentralizzata tnaqqas ir-riskju marbut ma' post wieħed.
Dan ifisser li madwar 312-il tunnellata deheb Svizzeru jinżammu barra l-pajjiż: madwar 208 tunnellata f'Londra u madwar 104 tunnellata fil-Kanada. Il-Bank of England kien diġà l-post ewlieni ta' saldu għall-bejgħ tad-deheb tal-SNB. Il-President tal-SNB Thomas Jordan l-ewwel żvela t-tqassim pubblikament f'April 2013. Minn dakinhar ma nbidilx – b'differenza mill-Ġermanja, l-Awstrija jew l-Indja, fl-Isvizzera ma kien hemm l-ebda ritorn tad-deheb.
Il-bejgħ tad-deheb mill-2000
Għal żmien twil il-frank Svizzeru kien marbut bil-liġi mad-deheb. L-SNB seta' jixtri jew ibigħ id-deheb biss bil-parità uffiċjali ta' CHF 4,595 għal kull kilogramma – terz tal-prezz tas-suq fl-aħħar tas-snin disgħin. Fl-1997 grupp ta' esperti kkonkluda li riservi li jammontaw għal 1,300 tunnellata deheb ma kinux għadhom meħtieġa għall-politika monetarja.
F'Ġunju 1999 l-SNB iddikjara li nofs il-ħażna tiegħu ta' dak iż-żmien ta' 2,590 tunnellata ma kinitx għadha meħtieġa għall-politika monetarja. Wara r-riforma kostituzzjonali ta' April 1999 u l-Att il-ġdid dwar il-Munita ta' Mejju 2000, il-bejgħ seta' jibda. 1,170 tunnellata waqgħu taħt il-Washington Agreement on Gold, li llimita l-bejgħ tal-banek ċentrali Ewropej parteċipanti għal 2,000 tunnellata flimkien. L-SNB biegħ it-130 tunnellata li fadal taħt il-ftehim ta' wara u lesta l-programm fit-30 ta' Marzu 2005. Id-dħul mar għand il-Konfederazzjoni u s-26 kanton.
Il-biċċa l-kbira tal-bejgħ ġiet saldata permezz tal-Bank of England. Fil-ftehim ta' wara tal-2009, il-banek ċentrali parteċipanti qablu li ma jbigħux aktar minn 400 tunnellata fis-sena u mhux aktar minn 2,000 tunnellata fuq ħames snin. L-SNB iddikjara dak iż-żmien li ma kienx qed jippjana aktar bejgħ fil-futur prevedibbli. Huwa żamm il-ħażna tiegħu kostanti mill-aħħar tal-2008.
L-inizjattiva tad-deheb tal-2014
Fit-30 ta' Novembru 2014, l-Isvizzera vvutat dwar l-inizjattiva popolari “Save our Swiss gold”. Din kienet titlob li l-SNB iżomm mill-inqas 20 fil-mija tal-assi tiegħu fid-deheb, li ma jkunx jista' jibqa' jbigħ id-deheb u li jżomm id-deheb kollu tiegħu fl-Isvizzera.
Il-Kunsill Federali, il-Parlament u l-SNB opponew l-inizjattiva. Il-votanti ċaħduha b'77.3 fil-mija Le, u ma rebħet maġġoranza fl-ebda kanton. Skont ir-riżultat uffiċjali, 1,974,137 vot Le kienu kontra 580,528 vot Iva, b'parteċipazzjoni ta' 49.81 fil-mija.
Bażi legali
Skont l-Artikolu 99 tal-Kostituzzjoni Federali, l-SNB iżomm parti mir-riservi monetarji tiegħu fid-deheb. Id-deheb jikkomplementa l-investimenti f'muniti barranin, il-pożizzjoni ta' riserva fil-FMI u d-drittijiet speċjali ta' prelevament. L-inizjattiva tal-2014 kienet iżżid kwota fissa tad-deheb fil-Kostituzzjoni, tintroduċi projbizzjoni fuq il-bejgħ u ttemm il-ħażna barra l-pajjiż – il-maġġoranza ċaħdet dan.
