İsviçre altın rezervleri: İsviçre Ulusal Bankası'nın altını

İsviçre'nin ne kadar altını var?

SNB, büyük kısmı külçe, daha küçük bir kısmı sikke olmak üzere 1.040 ton altına sahip. Bu miktar 2008 sonundan bu yana değişmedi. World Gold Council sıralamasında İsviçre, IMF ve ECB dahil sekizinci sırada.

Altının rezervlerin yalnızca yaklaşık yüzde 15'ini oluşturması, SNB'nin çok büyük döviz varlıklarından kaynaklanıyor; bunların yanında altın varlığı küçük görünüyor.

İsviçre'nin altını nerede saklanıyor?

SNB'ye göre altının yaklaşık yüzde 70'i İsviçre'de, yaklaşık yüzde 20'si Londra'daki Bank of England'da ve yaklaşık yüzde 10'u Bank of Canada'da bulunuyor. SNB bu dağılımı, kriz durumunda da rezervlerine erişebilmek istemesiyle açıklıyor. Merkezî olmayan saklama, tek bir konuma bağlı riski azaltıyor.

Bu, yaklaşık 312 ton İsviçre altınının yurt dışında saklandığı anlamına geliyor: Londra'da yaklaşık 208 ton, Kanada'da yaklaşık 104 ton. Bank of England, SNB'nin altın satışlarında da başlıca takas yeriydi. SNB Başkanı Thomas Jordan dağılımı ilk kez Nisan 2013'te kamuoyuna açıkladı. O zamandan beri değişmedi – Almanya, Avusturya veya Hindistan'dan farklı olarak İsviçre'de geri getirme yapılmadı.

2000'den itibaren yapılan altın satışları

İsviçre frangı uzun süre yasal olarak altına bağlıydı. SNB yalnızca kilogram başına 4.595 CHF'lik resmî parite üzerinden altın alıp satabiliyordu – bu, 1990'ların sonundaki piyasa fiyatının üçte biriydi. 1997'de bir uzman grubu, 1.300 ton altın tutarındaki rezervlere para politikası için artık ihtiyaç duyulmadığı sonucuna vardı.

Haziran 1999'da SNB, o sırada 2.590 ton olan varlığının yarısının para politikası için artık gerekli olmadığını açıkladı. Nisan 1999'daki anayasa reformu ve Mayıs 2000 tarihli yeni Para Kanunu'nun ardından satışlar başlayabildi. 1.170 ton, katılımcı Avrupa merkez bankalarının satışlarını toplamda 2.000 tonla sınırlayan Washington Altın Anlaşması kapsamına giriyordu. SNB kalan 130 tonu takip anlaşması kapsamında sattı ve programı 30 Mart 2005'te tamamladı. Gelir, Konfederasyon'a ve 26 kantona aktarıldı.

Satışların büyük kısmı Bank of England üzerinden gerçekleştirildi. 2009 tarihli takip anlaşmasında katılımcı merkez bankaları yılda en fazla 400 ton ve beş yılda en fazla 2.000 ton satmayı kararlaştırdı. SNB o dönemde öngörülebilir gelecekte başka satış planlamadığını açıkladı. Varlığını 2008 sonundan bu yana sabit tutuyor.

2014 altın girişimi

30 Kasım 2014'te İsviçre, “Save our Swiss gold” (İsviçre altınımızı kurtaralım) halk girişimini oyladı. Girişim, SNB'nin varlıklarının en az yüzde 20'sini altın olarak tutmasını, artık altın satmasına izin verilmemesini ve tüm altınını İsviçre'de saklamasını talep ediyordu.

Federal Konsey, Parlamento ve SNB girişime karşı çıktı. Seçmenler girişimi yüzde 77,3 “Hayır” oyuyla reddetti ve girişim hiçbir kantonda çoğunluk sağlayamadı. Resmî sonuca göre yüzde 49,81 katılımla 1.974.137 “Hayır” oyuna karşı 580.528 “Evet” oyu kullanıldı.

Yasal dayanak

Federal Anayasa'nın 99. maddesine göre SNB, döviz rezervlerinin bir kısmını altın olarak tutar. Altın; döviz yatırımlarını, IMF'deki rezerv pozisyonunu ve özel çekme haklarını tamamlar. 2014 girişimi Anayasa'ya sabit bir altın kotası ekleyecek, satış yasağı getirecek ve yurt dışında saklamayı sona erdirecekti – çoğunluk bunu reddetti.