Perth Mint: Avustralya’nın devlet darphanesi ve altın rafinerisi
Perth Mint, Batı Avustralya’nın devlet darphanesidir ve kendi altın rafinerisini de işletir. Hukuki adı Gold Corporation’dır ve tamamen eyalete aittir. Kangaroo ve Nugget altın sikkeleriyle tanınır.
Kısa tarihçe
Perth Mint, 20 Haziran 1899’da, Avustralya Topluluğu’nun kuruluşundan iki yıl önce, İngiliz Royal Mint’in üçüncü ve son Avustralya şubesi olarak açıldı.
Darphane 1 Temmuz 1970’te Batı Avustralya eyaletinin mülkiyetine geçti. 1987’de Gold Corporation kuruldu; o tarihten beri Perth Mint’i işletiyor ve yasal ödeme aracı statüsündeki yatırım sikkelerini basıp satıyor.
Sahiplik ve tesisler
Gold Corporation, tamamen Batı Avustralya hükümetine ait bir devlet şirketidir. Perth’teki tarihi darphanenin yanı sıra Perth Havalimanı’nda bir rafineri işletir. LBMA’ya göre bu rafineri 24 Ocak 2003’ten beri altın için Good Delivery List’te yer alıyor.
Bu, Perth Mint’i salt darphanelerden ayırır: Madenlerden gelen ham altını kendisi rafine edip ardından sikke ve külçeye dönüştürebilir.
Hukuki dayanağı hâlâ kendine özgü bir eyalet yasasıdır: 1970 tarihli Perth Mint Act Batı Avustralya’ya devri düzenledi, 1987 tarihli Gold Banking Corporation Act ise Gold Corporation’ı kurdu. Dolayısıyla şirket borsada işlem gören bir grup değil, ticari esaslara göre yönetilen bir devlet işletmesidir.
Ürünler
Australian Nugget altın sikke serisi 1987’de dönemin başbakanı Bob Hawke tarafından başlatıldı. Bugün en tanınmış yatırım ürünü altın Kangaroo’dur. Haziran 2026 satış raporuna göre o ay özellikle altın Kangaroo’lara ve basım külçe altınlara talep yüksekti.
Perth Mint koleksiyon sikkeleri ve külçeleri de basar. 2011’de %99,99 saflıkta 1.012 kg altından, nominal değeri bir milyon Avustralya doları olan bir sikke bastı.
Bu dev sikkenin arka yüzünde bir kızıl kanguru yer alır. Bir yatırım ürünü değil, bir gösteri parçasıdır; ancak kendi rafinerisinin işleyebildiği miktarları gösterir.
Son yıllardaki incelemeler
2023’te Avustralya televizyon programı “Four Corners”, 2018’de Perth Mint’in bir dizi 1 kg’lık külçesinin eser elementler konusunda Shanghai Gold Exchange spesifikasyonlarını karşılamadığını bildirdi. Perth Mint, bazı külçelerin bu spesifikasyonu karşılamadığını doğruladı. LBMA’nın yaptığı bir inceleme, sıfır tolerans kurallarının ihlal edildiğine dair bir bulguya ulaşmadı.
Avustralya mali istihbarat kurumu AUSTRAC, 2022’de kara para aklamayla mücadele kontrollerinde eksiklikler tespit etmişti. AUSTRAC, Kasım 2023’te bunların giderilmesi için Gold Corporation’ın bağlayıcı taahhüdünü para cezası olmaksızın kabul etti. AUSTRAC, 22 Temmuz 2025’te taahhüdün yerine getirildiğini açıkladı.
Perth Mint iyileştirme programına Mart 2021’de başlamıştı; programın 30 Nisan 2025’e kadar tamamlanması öngörülüyordu ve bağımsız bir dış denetçi tarafından izlendi. Rafineri bu süre boyunca LBMA altın listesinde kaldı.
Perth Mint’i Avrupa darphanelerinden ayıran nedir?
Perth Mint, LBMA listesinde kendi rafinerisi bulunan az sayıdaki devlet darphanesinden biridir. Bu bölümdeki büyük darphaneler arasında diğeri yalnızca Royal Canadian Mint’tir. Avusturya Darphanesi, Royal Mint ve United States Mint ise güncel LBMA altın listesinde yer almaz.
Kendi rafinerisi, Perth Mint’in Avustralya madenlerinden gelen ham altını doğrudan işlemesini sağlar. Havalimanı rafinerisi 2003’te listeye girmeden önce Royal Mint’in eski Avustralya şubeleri zaten LBMA listesindeydi; bunlar bugün Former List’te yer alıyor.
