

35 dollars US per unza da fin.
Per quest prezi pudevan las bancas centralas estras midar pli baud lur reservas da dollars cunter aur.
Ils 15 d'avust 1971 ha il president dals USA Richard Nixon suspendì questa convertibilitad.
«Provizoricamain».
Ella n'è mai turnada.
55 onns pli tard, ils 21 d'avust 2026, ha l'aur surpassà per mument ils 4'600 dollars US per unza da fin.
Quai correspunda nominalmain a dapli che 130 giadas il prezi d'aur uffizial da lezza giada.
Ma da concluder da quai che l'aur saja simplamain daventà «pli custaivel» per quest factur, fiss memia simpel.
L'istorgia è pli cumplitgada.
L'onn 1971 n'existiva per ils burgais americans dapi daditg nagina convertibilitad generala da lur dollars en aur pli.
Bretton Woods era in sistem monetar internaziunal.
Autras valutas eran fundamentalmain liadas vi dal dollar. Il dollar da sia vart era convertibel en aur per las autoritads monetaras estras ad in prezi uffizial da 35 dollars per unza da fin.
Il dollar furmava uschia il center dal sistem monetar internaziunal.
Ed in fin dal quint limitava l'aur l'empermischun davos quest dollar.
Tant sco l'economia mundiala creschiva, basegnava ella dollars supplementars.
Quests dollars arrivavan tras expensas, investiziuns e deficits americans a l'ester.
Cun quai è naschida ina cuntradicziun fundamentala.
Il mund basegnava dollars sco valuta da reserva internaziunala.
Pli blers dollars ch'existivan dentant ordaifer ils USA, e pli difficil ch'igl era per ils Stadis Unids da mantegnair l'empermischun da mantegnair quests dollars a 35 dollars per unza da fin cunter lur reservas d'aur limitadas.
Quest problem è daventà enconuschent sco Triffin-Dilemma.
En ils onns 1960 è la situaziun sa mardidada.
Ils USA finanziavan autas expensas statalas, la guerra dal Vietnam e programs socials. Contemporainamain è creschida l'inflaziun.
Adina pli blers dollars fruntavan sin in stadi d'aur american limità.
In bel di è vegnida tschentada la dumonda decisiva:
Tge capita, sche propi tuts vulan midar lur dollars cunter aur?
Nixon ha reagì.
La saira dals 15 d'avust ha el annunzià in program economic politic extendì.
Ina cumponenta è stada istoricamain ordvart consequenta:
La convertibilitad dal dollar en aur è vegnida suspendida.
Cun quai ha cumenzà la fin dal sistem da Bretton Woods. L'onn 1973 èn las grondas valutas finalmain passadas gronda part a curs da midadas flexibels.
Dapi lura n'existiva nagina quantitad d'aur fixada pli, cunter la quala las bancas centralas estras pudevan midar lur reservas da dollars.
Il dollar è restà.
L'empermischun da convertibilitad è svanida.
Precis qua daventa l'istorgia interessanta.
Ins avess pudì spetgar che l'aur perdi importanza cun la fin da sia funcziun monetara formala.
Il cuntrari è capità.
L'aur è daventà d'in ancher uffizial dal sistem monetar ad in valur patrimonial commerzià libramain.
1971: 35 dollars prezi d'aur uffizial.
Oz: dapli che 4'600 dollars al martgà.
Ma questa cumparaziun basegna ina limitaziun decisiva.
Nominalmain correspunda la dimensiun.
Economicamain raquinta ella dentant be ina part da l'istorgia.
Tranter il 1971 ed il 2026 giaschan 55 onns inflaziun, creschientscha economica, midadas da la quantitad da daners, ciclus da tschains, crisas da finanzas, conflicts geopolitics ed ina extensiun massiva dals martgads da finanzas globals.
4'600 dollars da l'onn 2026 n'han natiralmain betg la medema forza d'acquist sco 4'600 dollars da l'onn 1971.
Perquai n'è la cumparaziun betg interessanta sco calculaziun da rendita.
Interessant è insatge auter:
L'unitad da mesira è sa midadada.
L'aur è restà aur.
Il dollar dal 2026 n'è monetarmain betg pli il medem dollar sco sut Bretton Woods.
Anc pli remartgabel è quai che las bancas centralas fan oz.
Ellas tegnan vinavant grondas reservas d'aur.
L'onn 2025 han las bancas centralas cumprà netto var 863 tonnas aur.
Ed il 2026 va il svilup vinavant.
Tenor las ultimas datas dal World Gold Council s'elevavan las cumpras nettas da las bancas centralas sulettamain en il segund quartal a 289 tonnas.
Quai eran var 62 pertschient dapli che en il segund quartal da l'onn precedent ed in valur da record per in segund quartal.
L'aur è pia vegnì schlià avant 55 onns da sia colliaziun fixa cun il dollar.
Las bancas centralas n'al han perquai insumma betg dà si.
L'aur posseda ina qualitad che n'è betg sa midadada dapi il 1971.
In'obligaziun statala è ina pretensiun envers in stadi.
In deposit bancar è ina pretensiun envers ina banca.
Ina valuta è finalmain part d'in sistem da daners purtà d'instituziuns.
Aur fisic percunter n'è nagina pretensiun envers in auter.
El n'ha nagin emittent che sto ademplir l'empermischun.
Precis en in mund cun in debit statal creschent, fragmentaziun geopolitica e sancziuns finanzialas survegn questa qualitad danovamain ina significaziun strategica.
Na.
Per quai n'atti actualmain nagins segns substanzials.
Era las fermas cumpras d'aur da las bancas centralas na muntan betg che il dollar u l'euro stettian curt avant lur substituziun.
Il dollar US resta la valuta da reserva internaziunala dominanta.
L'aur ademplescha ina autra funcziun.
Precis perquai duess ins esser precaut cun calculaziuns spectacularas, tenor las qualas in nov standard d'aur pretendess automaticamain prezis d'aur da 10'000, 20'000 u anc dapli dollars.
Tals scenaris sa laschan construir matematicamain.
Ina prognosa n'èn els betg.
La vaira instrucziun dal Nixon-Schock n'è betg che nus stettian immediatamain avant in nov standard d'aur.
Ella è pli fundamentala.
Urdens monetars n'èn naginas leschas da la natira.
Els funcziunan tant sco lur preunditgas politicas ed economicalas funcziunan.
Bretton Woods è cumparì suenter la Segunda Guerra Mundiala sco nov urden internaziunal.
27 onns suenter sia fundaziun ha el cumenzà a sa divider.
Il dollar ha survivì la midadas dal sistem ed è restà la valuta internaziunala la pli impurtanta.
Ed aur?
Era l'aur ha survivì.
Betg pli sco ancher monetar fixà, mabain sco bain da reserva e d'investiziun evaluà libramain.
Nixon ha pudì finir la colliaziun tranter dollar ed aur l'onn 1971. La significaziun monetara da l'aur n'ha el betg pudì finir cun quai.
Forsi n'è perquai suenter 55 onns betg il svilup da 35 sin dapli che 4'600 dollars la cifra la pli interessanta.
Mabain il fatg che las bancas centralas cumpran l'onn 2026 anc adina tschientaners tonnas aur.
Restai previsivs
Voss Helge Peter Ippensen