Douane-entrepots in Duitsland: edelmetalen zonder btw?
Een douane-entrepot is een opslagplaats onder douanetoezicht waar goederen uit niet-EU-landen zonder invoerrechten worden bewaard. Deze pagina gaat over het Duitse btw-recht: voor zilver en platina waren douane-entrepots lang aantrekkelijk, omdat deze metalen in Duitsland met 19% btw worden belast. Een brief van het Duitse ministerie van Financiën (BMF) van 9 april 2026 heeft de situatie voor particuliere beleggers in Duitse opslagplaatsen fundamenteel veranderd.
Wat is een douane-entrepot?
In het Duitse spraakgebruik heet elke opslagplaats onder douanetoezicht een “Zollfreilager”, wat meestal als douane-entrepot wordt vertaald. Juridisch onderscheidt het EU-douanerecht twee vormen: het douane-entrepot volgens de artikelen 237 tot en met 242 van het Douanewetboek van de Unie (DWU) en de vrije zone volgens artikel 243 DWU.
In beide gevallen gelden goederen uit een niet-EU-land als nog niet ingevoerd. Zolang ze in de opslagplaats blijven, zijn er geen douanerechten en geen invoer-btw verschuldigd. Er geldt geen termijn voor de opslag. Pas wanneer de goederen in het vrije verkeer van de EU worden gebracht, worden de heffingen verschuldigd.
In Duitsland zijn er vrije zones in Bremerhaven en Cuxhaven. Douane-entrepots worden daarentegen geëxploiteerd door bedrijven met een douanevergunning.
Welke btw geldt in Duitsland voor edelmetalen?
Het normale btw-tarief in Duitsland is 19%. Dat geldt ook voor zilveren en platina baren. Voor deze metalen bestaat geen verlaagd tarief.
Beleggingsgoud is in Duitsland daarentegen vrijgesteld van btw op grond van § 25c van de Duitse btw-wet (UStG). Dat geldt voor baren en plaatjes met een gehalte van minstens 995 duizendsten. Munten moeten minstens 900 duizendsten bevatten, na 1800 geslagen zijn, wettig betaalmiddel zijn en mogen niet meer dan 80% boven de metaalwaarde kosten.
Voor beleggingsgoud was een douane-entrepot om fiscale redenen dus nooit nodig. Het was vooral interessant voor zilver en platina.
Waarom konden edelmetalen daar zonder btw liggen?
De grondslag is § 4 nr. 4b UStG. Volgens die bepaling is de levering van goederen die aan hun invoer voorafgaat vrijgesteld van btw. Hetzelfde geldt voor alle eerdere leveringen. Zolang zilver in het douane-entrepot lag en alleen de eigenaar wisselde, was er geen Duitse btw verschuldigd.
Handelaren gebruikten dit voor beleggingsproducten. Zij kochten zilver uit niet-EU-landen, sloegen het op in een Duits douane-entrepot en verkochten het daar aan particuliere beleggers. De overdracht verliep via een opslagbewijs. Wie het metaal later liet uitslaan, betaalde dan invoer-btw.
De vrijstelling was oorspronkelijk bedoeld als vereenvoudiging voor de goederenhandel: goederen moesten vóór de invoer in de opslagplaats kunnen worden doorverkocht.
Wat verandert de BMF-brief van 9 april 2026?
Het Duitse ministerie van Financiën heeft afdeling 4.4b.1 van de Umsatzsteuer-Anwendungserlass (de Duitse uitvoeringsrichtlijn voor de btw) herschreven. De vrijstelling geldt nu alleen nog als de koper, een latere koper of iemand die namens hen handelt de regeling douane-entrepot beëindigt, bijvoorbeeld door invoer of wederuitvoer.
Voor eindverbruikers geldt een aparte regel. Als een particulier goederen in een douane-entrepot als belegging verwerft, is de levering alleen vrijgesteld als hij of iemand die namens hem handelt de regeling douane-entrepot beëindigt. De brief geeft een voorbeeld: koopt een particulier goederen door bijschrijving op een opslagrekening en beëindigt hij de regeling niet voordat hij ze verkoopt, dan is de levering in Duitsland belast met btw.
De levering blijft vrijgesteld als in het koopcontract is vastgelegd dat de koper de goederen bij verkoop moet laten uitslaan en in de EU moet invoeren. Bij invoer is dan echter invoer-btw verschuldigd. De belasting wordt dus niet vermeden, maar alleen uitgesteld.
De regels gelden voor alle openstaande gevallen. De belastingdienst betwist geen transacties van vóór de datum van publicatie als de handelaar ze als vrijgesteld heeft behandeld. De BMF-brief van 2004 over hetzelfde onderwerp is met ingang van 9 april 2026 ingetrokken.
Wat betekent dit voor beleggers?
Volgens de Duitse belastingdienst is het model waarbij zilver btw-vrij aan particuliere beleggers in een Duits douane-entrepot wordt verkocht daarmee grotendeels niet meer mogelijk. Een BMF-brief bindt de belastingkantoren, maar niet de rechters. Of dit standpunt voor de rechter standhoudt, is nog open.
Opslagplaatsen buiten de EU, bijvoorbeeld in Zwitserland of Singapore, worden niet rechtstreeks door de brief geraakt. Daar gelden de respectieve nationale belastingregels. Wie metaal uit zulke opslagplaatsen naar Duitsland brengt, moet rekening houden met invoer-btw.
Voor beleggingsgoud verandert er niets. Het blijft in Duitsland vrijgesteld van btw op grond van § 25c UStG, ongeacht waar het wordt bewaard.
