10 billiuns euros «daners pultruns»? Tge che l'UE planischa cun ils spargns da l'Europa
8 d’october 2026
10.000.000.000.000 euros.
Tant daner tegnan ils tegnairchasa europeics tenor las indicaziuns da la Cumissiun da l'UE sin contos da banca.
Diesch billiuns euros.
Ed Ursula von der Leyen chatta per quai in pled remartgabel:
Pultrun.
Marsch.
Inactiv.
Ils 27 d'avust ha la presidenta da la Cumissiun Europea discurrì davant interprendiders franzos a Paris.
Sia missiva era clera:
L'Europa ha avunda spargns.
Ma memma pauc da quai finanziescha interpresas europeicas.
Literalmain ha ella ditg per franzos:
„Malheureusement, cette épargne est paresseuse.“
En la versiun uffiziala englaisa daventa quai il bler pli mĩt:
„those savings are sitting idle“.
La tscherna dals pleds è remartgabla.
Ma anc pli interessant è quai che vegn suenter.
Von der Leyen ha inditgà ils deposits da banca privats dals tegnairchasa europeics cun:
Lura ha ella ditg tenor il senn:
L'Europa stoppia metter quels spargns pli ferm al servetsch da sias interpresas.
Gist per quai duai la numnada:
tgirar. [Acceptance] Audiovisual Service
Davos quest num in pau tecnic sa tschenta in grond project economic-politic.
L'Europa basegna chapital.
Per:
Digitalisaziun.
IA.
Energia.
Infrastructura.
Defensiun.
Start-ups.
Industria.
Transformaziun.
Ed ina part considerabla da quest chapital duai vegnir ord facultads privatas.
Uschè simpel n'hè quai betg.
E gist qua daventan blers contribuziuns en las medias socialas pauc precisas.
Actualmain n'exista nagina decisiun tenor la quala deposits da banca privats vegnan transfurmads cunter la voluntad dals proprietaris en aczias, fonds u finanziaziuns d'interpresas.
Era ina „investiziun sfurzada“ dals diesch billiuns euros n'exista betg.
La Cumissiun da l'UE suonda plitost in auter approch:
Per quai duain nascher ils uschenumnads Savings and Investment Accounts respectivamain vegnir schlargiads en ils stadis commembers.
Quels duain porscher in access betg cumplitgà a:
Aczias,
Obligaziuns,
Fonds
ed auters products dal martgà da chapital.
La Cumissiun descriva explicitamain:
Ed:
D'ina reorientaziun sfurzada dal conto da spargn na po pia betg vegnir discurrì.
Pertge natiralmain vul l'UE midar il cumportament.
Quai di ella tut avertamain.
Oghdi giaschan grondas parts da la facultad monetara europeica sin contos da banca.
Tenor la viziun da la Cumissiun duai en futur flurir dapli da quai en:
Martgads da chapital
e cun quai indirectamain en:
Interpresas
Per quai pon vegnir creads avantatgs fiscals.
Contos d'investiziun duain daventar pli simpels.
La furmaziun finanziala duai vegnir meglierada.
Ils martgads da chapital duain crescher ensemen pli ferm en tut l'Europa.
E tar la prevenziun da vegliadetgna supplementara discuta e sustegna l'UE schizunt inscripziuns automaticas cun ina pussaivladad per in opt-out posteriur. Finance
Quai n'hè nagina expropriaziun.
Ma quai è:
E davart quai dastg'ins absolutamain discutar.
Qua daventa l'istorgia anc pli interessanta.
Pertge ord vista economica basegna l'affermaziun almain in'explicaziun.
Sche Vus avais 20.000 euros sin Voss conto da banca, na giaschan quests 20.000 euros betg exnum sco fasch da bancunotas en in tresor.
Voss conto è tenor bilanza:
Per la banca è il credit ina obligaziun.
D' l'autra vart da sia bilanza stattan valurs da facultad:
Credits d'interpresa.
Credits d'immobiglias.
Papirs da valur.
Liquiditad.
Ils daners na èn pia betg simplamain „unproductivs“.
Ökonom Peter Bofinger ha criticà gist quest punct publicamain. Sia argumentaziun:
Ils deposits da banca èn part d'in sistem da finanziaziun bancara che lavura gia.
Ils numnar simplamain sco „inactivs“ maschaida finanziaziun bancara e finanziaziun tras il martgà da chapital. LinkedIn
Pertge in credit da banca n'hè betg il medem sco chapital d'agen.
Ina giuvna interpresa da tecnologia che na generescha pussaivlamain durant diesch onns nagins gudagns, sa lascha savens mal finanziar tras in classic credit da banca.
Ella basegna:
E da quai datti en l'Europa cleramain damain en cumparaziun cun ils USA.
Interpresas europeicas midan perquai parzialmain en ils USA u vegnan surpigliadas d'investiders ordaifer l'Europa.
Era banciers centrals ed instituziuns internaziunalas vesan la fragmentaziun dals martgads da chapital europeics sco impediment per la creschientscha. Bank for International Settlements
La diagnosa n'hè pia betg inventada.
Davart la terapia dastga vegnir dispità.
„Daners pultruns.“
Schizunt sche ins chapescha l'intenziun economica, è l'expressiun remartgabla.
Pertge datti daners sin in conto?
Forsa sco:
Reserva d'urgenza.
Chapital per cumprar ina chasa.
Prevenziun da vegliadetgna.
Reserva da liquiditad d'in獨立.
Reserva per la furmaziun.
U simplamain perquai che ses proprietari na vul betg prender in rissic da curs.
Ord vista d'in politicher po quest chapital parair „inactiv“.
Ord vista da ses proprietari ademplescha el pussaivlamain ina funcziun fitg concreta:
E qua fruntan duas perspectivas ina sin l'autra.
La politica dumonda:
Co finanziein nus il basegn d'investiziun da l'Europa?
Il burgais dumonda:
Co vi jau tegnair mia facultad?
Omaduas èn dumondas legitimas.
Ellas n'hèn mo betg il medem.
Von der Leyen ha numnà a Paris era ina cifra concreta.
Propostas davart titularisaziuns, investiziuns da bancas e d'assicuranzas sco era martgads da chapital pli ferm integrads pudessan tenor sia represchentaziun:
liberar investiziuns supplementaras. [Acceptance] Audiovisual Service
Cun quai daventa cler:
La Savings and Investments Union n'hè nagin pitschen project dal martgà finanzial.
I sa tracta da la structura futura da l'approviziun da chapital europeica.
L'emprim:
Gingatg cun ina pretaisa expropriaziun imminenta.
Tgi che deducescha da quai:
„Brüssel vul prender davent il conto da spargn, pia cumprar aur“
scurtescha ils fatgs gist uschè ferm sco l'affermaziun che ils credits da banca da l'Europa sajan economicamain dal tut senza significaziun.
La connexiun interessanta giascha pli profund.
In credit da banca è ina pretensiun envers ina banca.
In'obligaziun d'interpresa è ina pretensiun envers ina interpresa.
In'obligaziun dal stadi è ina pretensiun envers in stadi.
In fonds è in vehichel d'investiziun organisà legalmain e tecnicamain.
Tut quellas furmas da facultad han funcziuns sennvulas.
Ma ellas possedan:
Aur fisic funcziunescha auter.
In barsch d'aur n'hè nagina pretensiun envers in debitur.
El na pajia dentant era nagins tschains.
Ses prezi po variar fermamain.
L'arcunament custa daners.
Era l'aur n'hè perquai nagin „meglier daner“ per mintga intent.
Ma el posseda ina autra structura.
La dumonda interessanta n'hè betg:
Conto da banca u aur?
Era betg:
Aczias u aur?
Sonder:
Liquiditad.
Chapital productiv.
Immobiglias.
Pretensiuns.
Valurs da facultad fisicas.
Ina structura da facultad robusta po combinar pliras da questas categorias.
Betg:
„pultrun“.
Sonder:
Pertge avant che la politica discuta davart co che spargns privats pon vegnir utilisads pli productivamain, duess in princip restar evident:
La decisiun davart la facultad privata giascha tar il proprietari.
Stimulaziuns dastga la politica crear.
Martgads da chapital dastga ella meglierar.
Furmaziun finanziala dastga ella promover.
Ma tranter:
„Nus rendain l'investir pli attractiv“
e
„Tes daners ston lavurar nua che nus ils basegnain“
giascha ina differenza fundamentala.
Fin uss sa chatta l'UE sin l'emprima vart da quest cunfin.
Gist perquai vala la paina d'observar exactamain co che la Savings and Investments Union sa sviluppa vinavant.
Pertge diesch billiuns euros èn ina grondezza nua che la lingua e la construcziun politica n'hèn betg secundaras.
Restai previsivs.
Voss
Helge Peter Ippensen
